દુનિયાના 10 સૌથી ભારે તત્વો: સોના કરતાં પણ વજનદાર છે આ ધાતુઓ!
શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ દુનિયાનું સૌથી વજનદાર તત્વ કયું છે? ઘણા લોકો માને છે કે સોનું અથવા સીસું (Lead) સૌથી ભારે છે, પણ વિજ્ઞાનની દુનિયા આનાથી ઘણી અલગ છે. “ભારે” હોવાનો અર્થ બે રીતે થઈ શકે છે: એક જેની ઘનતા (Density) વધુ હોય અને બીજું જેનો પરમાણુ ભાર (Atomic Mass) વધુ હોય.
આજના લેખમાં આપણે એવા ટોપ 10 તત્વો વિશે જાણીશું જે કુદરતી રીતે અથવા પ્રયોગશાળામાં અત્યંત ભારે સાબિત થયા છે.
1. ઓગાનેસન (Oganesson – Og)
આ આવર્ત કોષ્ટકનું (Periodic Table) છેલ્લું અને સૌથી વધુ પરમાણુ ભાર ધરાવતું તત્વ છે. તેનો પરમાણુ ક્રમાંક 118 છે. આ એક માનવસર્જિત તત્વ છે જે સેકન્ડના ખૂબ જ નાના ભાગ માટે અસ્તિત્વમાં રહે છે.
2. ઓસ્મિયમ (Osmium – Os)
જો આપણે ઘનતાની વાત કરીએ, તો ઓસ્મિયમ પૃથ્વી પરનું સૌથી ભારે કુદરતી તત્વ છે. તે એટલું ઘટ્ટ છે કે ફૂટબોલ જેટલા કદના ઓસ્મિયમનું વજન એક હાથી જેટલું હોઈ શકે છે! તેની ઘનતા $22.59 \text{ g/cm}^3$ છે.
3. ઇરિડિયમ (Iridium – Ir)
ઓસ્મિયમ પછી તરત જ ઇરિડિયમનો નંબર આવે છે. તે કાટ સામે અત્યંત પ્રતિરોધક છે અને અવકાશમાંથી આવતા ઉલ્કાપિંડોમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
4. પ્લેટિનમ (Platinum – Pt)
પ્લેટિનમ સોના કરતા પણ મોંઘું અને ભારે છે. તેનો ઉપયોગ ઘરેણાં ઉપરાંત ગાડીઓના કેટાલિટીક કન્વર્ટરમાં થાય છે.
5. રહાનિયમ (Rhenium – Re)
આ તત્વ ખૂબ જ ઊંચું ગલનબિંદુ ધરાવે છે. તેનો ઉપયોગ જેઠ એન્જિનના ભાગો બનાવવામાં થાય છે જેથી તે અત્યંત ગરમી સહન કરી શકે.
6. પ્લુટોનિયમ (Plutonium – Pu)
પ્લુટોનિયમ એક રેડિયોએક્ટિવ તત્વ છે જેનો ઉપયોગ પરમાણુ બોમ્બ અને ન્યુક્લિયર રિએક્ટરમાં થાય છે. તે કુદરતી રીતે મળતા તત્વોમાં ઘણું ભારે છે.
7. સોનું (Gold – Au)
હા, સોનું ખરેખર ખૂબ ભારે છે! જો તમે એક સરખા કદની સોનાની અને લોખંડની ઈંટ લો, તો સોનાની ઈંટ લગભગ અઢી ગણી વધુ વજનદાર હશે.
8. ટંગસ્ટન (Tungsten – W)
ટંગસ્ટન તેની મજબૂતી અને વજન માટે જાણીતું છે. જે ધનતા સોનાની છે, લગભગ તેવી જ ટંગસ્ટનની છે, તેથી જ તેનો ઉપયોગ લશ્કરી હથિયારોમાં થાય છે.
9. યુરેનિયમ (Uranium – U)
કુદરતી રીતે પૃથ્વી પર મળતું સૌથી ભારે તત્વ યુરેનિયમ છે (પરમાણુ ભારના આધારે). તે ઉર્જાનો અખૂટ સ્ત્રોત છે.
10. ટેન્ટેલમ (Tantalum – Ta)
આ ધાતુનો ઉપયોગ મોબાઈલ ફોન અને લેપટોપના કેપેસિટરમાં થાય છે. તે ખૂબ જ મજબૂત અને વજનદાર હોય છે.
મુખ્ય તત્વોની સરખામણી
| તત્વનું નામ | પરમાણુ ક્રમાંક (Atomic No.) | ઘનતા (Density) |
| ઓસ્મિયમ | 76 | $22.59 \text{ g/cm}^3$ |
| ઇરિડિયમ | 77 | $22.56 \text{ g/cm}^3$ |
| સોનું | 79 | $19.32 \text{ g/cm}^3$ |
| યુરેનિયમ | 92 | $18.95 \text{ g/cm}^3$ |
નિષ્કર્ષ:
વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ ઓસ્મિયમ સૌથી વધુ ઘનતા ધરાવે છે, જ્યારે ઓગાનેસન સૌથી વધુ પરમાણુ ભાર ધરાવે છે. આ તત્વો માત્ર વજનમાં ભારે નથી, પણ માનવ વિકાસ અને ટેકનોલોજીમાં પણ તેમનો ફાળો અમૂલ્ય છે.
શું તમે આ તત્વો વિશે વધુ વિગતે જાણવા માંગો છો? હું તમને યુરેનિયમ અથવા પ્લુટોનિયમના ઉપયોગો વિશે વધુ માહિતી આપી શકું છું.
